Những lỗi thường gặp khiến hồ sơ PCCC phải chỉnh sửa, bổ sung

Trong quá trình triển khai dự án nhà xưởng, kho bãi và công trình công nghiệp, việc chuẩn bị hồ sơ và thiết kế về phòng cháy, chữa cháy (PCCC) là một nội dung quan trọng cần được thực hiện ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án. Hồ sơ cần phù hợp với quy mô, công năng, giải pháp thiết kế và các yêu cầu PCCC áp dụng cho công trình.

Nếu hồ sơ còn thiếu thông tin, chưa thống nhất giữa các bản vẽ hoặc chưa đáp ứng yêu cầu áp dụng, chủ đầu tư có thể phải chỉnh sửa, bổ sung trước khi tiếp tục thực hiện thủ tục theo quy định. Điều này có thể ảnh hưởng đến tiến độ thiết kế, thi công và kế hoạch đưa công trình vào sử dụng.

Từ thực tế triển khai các dự án nhà xưởng công nghiệp, VIỆT PANEL tổng hợp những lỗi thường gặp trong quá trình chuẩn bị hồ sơ PCCC, tập trung vào hai nhóm chính: tính pháp lý của hồ sơ và sự phù hợp của giải pháp kỹ thuật.

1. Nhóm lỗi pháp lý và tính hợp lệ của bộ hồ sơ

Trước khi thực hiện thủ tục theo quy định, chủ đầu tư cần kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ và thống nhất của hồ sơ. Thành phần tài liệu cần chuẩn bị phụ thuộc vào loại công trình, nội dung thiết kế và thủ tục PCCC áp dụng cho từng dự án.

1.1. Đơn vị tư vấn và người thực hiện thiết kế

Đơn vị thực hiện thiết kế hoặc người thực hiện công việc thiết kế không đáp ứng yêu cầu về năng lực, điều kiện hành nghề theo quy định áp dụng. Đây là nội dung cần kiểm tra ngay từ khi lựa chọn đơn vị tư vấn. Chủ đầu tư cần xác định tổ chức, cá nhân tham gia thiết kế có đủ điều kiện thực hiện công việc theo phạm vi chuyên môn của dự án hay không.

Hồ sơ cũng cần bảo đảm thông tin về tổ chức, cá nhân thực hiện thiết kế được thể hiện thống nhất với các tài liệu liên quan.

1.2. Thiếu tài liệu căn cứ

Thiếu hoặc không thống nhất tài liệu làm căn cứ thiết kế. Đối với công trình đã có hồ sơ PCCC từ giai đoạn trước, cần rà soát các tài liệu liên quan đến thiết kế và tình trạng pháp lý của công trình để làm cơ sở đối chiếu khi cải tạo, điều chỉnh hoặc thiết kế mới.

Đối với dự án có thay đổi về công năng, quy mô, mặt bằng hoặc giải pháp PCCC, các tài liệu hiện có cần được kiểm tra cùng với hồ sơ thiết kế mới. Thành phần hồ sơ cụ thể phải được xác định theo loại công trình và thủ tục áp dụng, không nên sử dụng một danh mục cố định cho mọi dự án.

1.3. Sai hoặc không phù hợp về biểu mẫu, văn bản

Hồ sơ sử dụng biểu mẫu hoặc thông tin không phù hợp. Các văn bản, biểu mẫu và thông tin trong hồ sơ cần được lập theo quy định hiện hành và đúng với thủ tục mà dự án thực hiện. Những thông tin về chủ đầu tư, công trình, quy mô, công năng và nội dung thiết kế cần thống nhất giữa các tài liệu.

Trước khi nộp hồ sơ, cần kiểm tra lại tên công trình, địa điểm, quy mô, công năng, người đại diện, đơn vị thiết kế và các thông tin kỹ thuật liên quan. Sự không thống nhất giữa các tài liệu có thể khiến hồ sơ phải được bổ sung hoặc chỉnh sửa.

2. Nhóm lỗi quy hoạch kiến trúc, khoảng cách an toàn và giải pháp thoát nạn

Đây là nhóm nội dung có thể ảnh hưởng trực tiếp đến phương án tổng mặt bằng, bố trí công trình và giải pháp thoát nạn. Nếu không được kiểm soát từ giai đoạn thiết kế, việc điều chỉnh sau này có thể làm phát sinh thay đổi về mặt bằng, kiến trúc và các hệ thống kỹ thuật liên quan.

2.1. Đường giao thông và vị trí phục vụ xe chữa cháy

• Đường cho xe chữa cháy không đáp ứng yêu cầu: Khi thiết kế nhà xưởng, cần kiểm tra khả năng tiếp cận thực tế của xe chữa cháy đến các mặt công trình theo phương án được phê duyệt. Không nên chỉ kiểm tra chiều rộng mặt đường mà bỏ qua khoảng không phía trên, bán kính quay xe, vị trí tiếp cận và khả năng chịu tải của kết cấu đường.

• Bố trí đường cụt hoặc khu vực phục vụ xe chữa cháy chưa phù hợp: Đối với các tuyến đường có đặc điểm tiếp cận hạn chế hoặc đường cụt, cần kiểm tra yêu cầu về khả năng quay đầu, tiếp cận và triển khai phương tiện chữa cháy theo quy chuẩn áp dụng. Khu vực phục vụ xe chữa cháy cũng phải bảo đảm khả năng chịu tải và điều kiện khai thác phù hợp với phương tiện được sử dụng.

2.2. Bố trí khoảng cách an toàn và diện tích khoang cháy sai quy định

Khoảng cách an toàn về PCCC không đáp ứng yêu cầu. Khoảng cách giữa các nhà, công trình và các khu vực có nguy cơ cháy cần được kiểm tra theo quy chuẩn áp dụng, có xét đến bậc chịu lửa, quy mô, công năng và đặc điểm nguy hiểm cháy của từng công trình. Khi cải tạo hoặc mở rộng nhà xưởng, việc xây dựng thêm công trình hoặc thay đổi công năng có thể làm thay đổi yêu cầu về khoảng cách an toàn và cần được rà soát lại.

Diện tích khoang cháy hoặc giải pháp ngăn cháy không phù hợp: Diện tích khoang cháy phải được kiểm tra theo công năng, bậc chịu lửa, hạng nguy hiểm cháy và các điều kiện thiết kế áp dụng cho công trình. Khi nhà xưởng có diện tích khoang cháy vượt giới hạn cho phép, phương án thiết kế cần được rà soát để xác định giải pháp ngăn cháy phù hợp theo quy chuẩn PCCC nhà xưởng mới nhất và hồ sơ thẩm duyệt cải tạo.

Tùy trường hợp, giải pháp có thể liên quan đến tường ngăn cháy, bộ phận ngăn cháy, khoảng cách an toàn hoặc hệ thống kỹ thuật hỗ trợ theo quy chuẩn và hồ sơ thiết kế.

3. Nhóm lỗi tính toán kỹ thuật và thiết kế hệ thống PCCC

Bên cạnh phương án kiến trúc, hồ sơ MEP và thiết kế hệ thống PCCC cần được kiểm tra đồng bộ giữa bản vẽ, thuyết minh, tính toán kỹ thuật và thông số thiết bị. Sai lệch giữa các tài liệu có thể dẫn đến phương án thiết kế không phù hợp với yêu cầu thực tế của công trình.

3.1. Sai lệch tính toán thủy lực và dung tích bể nước chữa cháy

Lưu lượng và áp lực của hệ thống chữa cháy phải được tính toán phù hợp với nhu cầu của từng hệ thống, đồng thời xem xét tổn thất áp lực trên đường ống, chênh lệch cao độ và điều kiện tại điểm bất lợi. Nếu thông số bơm không đáp ứng yêu cầu thiết kế, hệ thống có thể không bảo đảm lưu lượng và áp lực cần thiết tại vị trí chữa cháy.

Dung tích nước dự trữ phải được xác định trên cơ sở nhu cầu nước của các hệ thống chữa cháy và thời gian cấp nước theo yêu cầu thiết kế áp dụng cho công trình. Khi xác định dung tích bể, cần xem xét đồng thời các hệ thống sử dụng nước và điều kiện nguy hiểm cháy của từng khu vực.

3.2. Thiết kế hệ thống báo cháy, chữa cháy tự động không phù hợp

Chủng loại đầu báo cần được lựa chọn dựa trên đặc điểm cháy dự kiến, công năng sử dụng và điều kiện môi trường của khu vực bảo vệ. Ví dụ, khu vực có nhiều bụi, hơi nước hoặc điều kiện môi trường đặc thù cần được đánh giá trước khi lựa chọn đầu báo khói, đầu báo nhiệt hoặc loại đầu báo phù hợp khác.

Khoảng cách và phạm vi bảo vệ của đầu phun phải được xác định theo loại đầu phun, mức độ nguy hiểm cháy, đặc điểm khu vực và tiêu chuẩn thiết kế áp dụng. Bố trí đầu phun quá thưa hoặc không phù hợp với hình dạng mặt bằng có thể tạo ra vùng không được bảo vệ đầy đủ.

Đường kính ống, lưu lượng và áp lực tại các đầu phun phải được kiểm tra theo tính toán thủy lực của hệ thống. Không nên lựa chọn đường kính ống chỉ dựa trên kinh nghiệm hoặc kích thước thông dụng mà không kiểm tra khả năng đáp ứng của toàn bộ mạng đường ống.

3.3. Hệ thống hút khói và tăng áp bảo vệ thoát nạn

Đối với những khu vực thuộc phạm vi phải kiểm soát khói theo quy chuẩn và giải pháp thiết kế, hệ thống hút khói cần được tính toán phù hợp với đặc điểm không gian, nguồn khói dự kiến và phương án thoát nạn. Việc bỏ sót khu vực cần kiểm soát khói hoặc bố trí hệ thống không phù hợp có thể làm giảm hiệu quả bảo vệ đường thoát nạn.

Đối với buồng thang, khoang đệm hoặc khu vực được yêu cầu bảo vệ bằng giải pháp tăng áp, hệ thống phải được tính toán để duy trì điều kiện áp suất và dòng khí phù hợp theo quy chuẩn, tiêu chuẩn áp dụng và phương án thiết kế. Việc lựa chọn quạt chỉ dựa trên công suất danh định mà không kiểm tra lưu lượng, áp suất và điều kiện làm việc thực tế có thể khiến hệ thống không đạt yêu cầu khi vận hành.

4. Phân tích chuyên môn & góc nhìn thực tế từ công tác thiết kế PCCC

Trong thực tế lập và thẩm định hồ sơ thiết kế PCCC, sự thiếu đồng bộ giữa bản vẽ kiến trúc, kết cấu, MEP và hệ thống PCCC là một trong những vấn đề có thể dẫn đến yêu cầu chỉnh sửa hồ sơ.

Các vấn đề về an toàn công trình, vật liệu xây dựng và giải pháp kỹ thuật được cập nhật thường xuyên trên Báo Xây Dựng và Tạp chí Xây Dựng. Đây cũng là những nội dung cần được xem xét khi lập hồ sơ PCCC cho nhà xưởng, đặc biệt đối với các công trình có kết cấu thép và yêu cầu về giới hạn chịu lửa. Trên thực tế, việc chứng minh khả năng chịu lửa của kết cấu và sự phù hợp của giải pháp bảo vệ chống cháy cần được thể hiện nhất quán giữa bản vẽ, thuyết minh và hồ sơ kỹ thuật.

Vì vậy, khi lập và thẩm tra hồ sơ, đội ngũ kỹ sư cần kiểm tra đồng bộ giữa giải pháp kiến trúc, kết cấu, vật liệu bao che và các hệ thống PCCC. Đối với kết cấu hoặc bộ phận có yêu cầu về giới hạn chịu lửa, hồ sơ cần có cơ sở kỹ thuật phù hợp để chứng minh khả năng đáp ứng yêu cầu thiết kế. Việc rà soát từ đầu giúp hạn chế sai sót và giảm khả năng phải chỉnh sửa hồ sơ trong quá trình thẩm định.

5. Rà soát hồ sơ theo quy định PCCC hiện hành

Để hạn chế sai sót trong quá trình chuẩn bị hồ sơ, VIỆT PANEL rà soát các yêu cầu pháp lý và kỹ thuật theo quy định PCCC hiện hành, trong đó có Nghị định 105/2025/NĐ-CP và các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật có liên quan đến từng loại công trình và hệ thống.

Xác định rõ phạm vi điều chỉnh, cải tạo: Đối với hồ sơ thiết kế PCCC phục vụ cải tạo, điều chỉnh, nội dung hồ sơ cần thể hiện rõ phạm vi và các thay đổi so với phương án đã được phê duyệt trước đó. Việc rà soát phải làm rõ tác động của phần cải tạo đối với các giải pháp an toàn cháy có liên quan của công trình.

Phối hợp trong công tác nghiệm thu: Công tác nghiệm thu về PCCC cần được thực hiện theo quy định pháp luật PCCC và có sự phối hợp với công tác quản lý chất lượng, nghiệm thu công trình xây dựng theo phạm vi và trách nhiệm của các bên có liên quan.

Quản lý và cập nhật thông tin theo quy định: Các thông tin, dữ liệu liên quan đến công tác PCCC và CNCH cần được cung cấp, cập nhật hoặc quản lý theo yêu cầu của pháp luật và hệ thống quản lý được cơ quan có thẩm quyền triển khai. Doanh nghiệp cần kiểm tra đúng thành phần thông tin và phương thức thực hiện áp dụng cho công trình của mình.

6. Vì sao VIỆT PANEL là lựa chọn ưu tiên của chủ đầu tư khi triển khai hồ sơ PCCC?

Đối với nhà xưởng công nghiệp, hồ sơ PCCC không thể tách rời khỏi kiến trúc, kết cấu và các hệ thống kỹ thuật của toàn bộ công trình. Vì vậy, chủ đầu tư cần một đơn vị có khả năng nhìn tổng thể dự án thay vì chỉ xử lý riêng phần hồ sơ PCCC.

VIỆT PANEL cung cấp giải pháp từ khảo sát, tư vấn đến thiết kế và triển khai, giúp chủ đầu tư có một đầu mối phối hợp xuyên suốt giữa các bộ môn. Đội ngũ kỹ sư rà soát hiện trạng, công năng, giải pháp kiến trúc, kết cấu và hệ thống PCCC để đưa ra phương án phù hợp với đặc điểm thực tế của nhà xưởng.

Kiểm soát hồ sơ từ cơ sở kỹ thuật: Hồ sơ được kiểm tra sự thống nhất giữa bản vẽ, thuyết minh và các thông số kỹ thuật liên quan. Những nội dung có khả năng ảnh hưởng đến giải pháp PCCC được rà soát ngay từ giai đoạn đầu nhằm hạn chế phát sinh chỉnh sửa trong quá trình hoàn thiện hồ sơ.

Kết hợp năng lực thiết kế và thi công: Với vai trò tổng thầu công nghiệp, VIỆT PANEL có thể tiếp tục đồng hành sau giai đoạn lập hồ sơ, từ thiết kế, thi công các hạng mục cải tạo đến hoàn thiện và bàn giao công trình theo phạm vi hợp đồng. Điều này giúp chủ đầu tư thuận lợi hơn trong việc phối hợp giữa hồ sơ thiết kế và triển khai thực tế.

Tư vấn theo hiện trạng và nhu cầu thực tế: Mỗi nhà xưởng có công năng, quy mô, kết cấu và hệ thống kỹ thuật khác nhau. VIỆT PANEL ưu tiên khảo sát thực tế trước khi đề xuất giải pháp, thay vì áp dụng một phương án cố định cho mọi công trình.

Đồng hành cùng chủ đầu tư trong quá trình hoàn thiện hồ sơ: Đội ngũ kỹ thuật phối hợp rà soát các yêu cầu liên quan đến hồ sơ PCCC và hỗ trợ chủ đầu tư chuẩn bị hồ sơ theo đúng phạm vi công việc, quy định và yêu cầu áp dụng cho từng dự án.

Nếu doanh nghiệp đang chuẩn bị xây mới, cải tạo, mở rộng hoặc thay đổi công năng nhà xưởng và cần tư vấn về hồ sơ PCCC, VIỆT PANEL sẵn sàng khảo sát hiện trạng và đề xuất phương án phù hợp. Liên hệ VIỆT PANEL để được kỹ sư chuyên ngành tư vấn trực tiếp theo nhu cầu thực tế của công trình.